Markette Etiketler Uçtu: Havuç Cep Yaktı - Kabak Peşinden Geldi
Ocak ayı geldi, soğuk bastı ama asıl donan yine cüzdanlar oldu. Markete giren bir daha ne aldığını unutuyor. Bir bakıyorsun havuç alacaksın, kasada hesap şaşıyor. TZOB Başkanı Şemsi Bayraktar’ın açıkladığı rakamlar da bunu açık açık gösteriyor.
Havuçta Şok Fark: Tarlada Ucuz, Markette Ateş Pahası
Rakamlar ortada. Üreticide 10 lira olan havuç, markette neredeyse 40 liraya dayanmış. Aradaki fark tam %278. Yani çiftçi ayrı dertli, vatandaş ayrı.
Maydanoz, pırasa, marul… Hepsi aynı durumda. Tarlada uygun, rafta uçuk. Eskiden “bir demet yeşillik alayım” diyorduk, şimdi iki kere düşünüyoruz.
Tezgâhın Yeni Şampiyonu: Kabak
Bu ayın zam kralı ise kabak. Yüzde 67 artışla zirveye oturdu. Arkasından sivri biber, patlıcan, salatalık geldi. Yazdan kalma alışkanlıkla sebze alanlar resmen ters köşe oldu.
Geçen yıl da benzerini yaşamıştık. Hatırlayan vardır, patlıcan bir ara et fiyatına yaklaşmıştı. Şimdi aynı film tekrar oynuyor gibi.
Üreticide İşler de Kolay Değil
“Market pahalı da üretici kazanıyor mu?” dersen, cevap pek iç açıcı değil. Üreticide de fiyatlar karışık. Bazı ürünler artmış, bazıları düşmüş.
Mesela pırasa üreticide düşmüş, markette hâlâ pahalı. Yumurta biraz gerilemiş ama o da uzun sürmez gibi duruyor.
Hava Bozdu, Fiyatlar Zıpladı
Bayraktar’a göre işin temel nedeni belli: hava şartları. Soğuk, fırtına, dolu derken seralar zarar görmüş. Antalya, Mersin taraflarında ciddi kayıp yaşanmış.
Ürün az olunca ne oluyor? Fiyat hop yukarı. Her sene yaşanan hikâye, sadece oyuncular değişiyor.
Girdi Masrafları da Durmuyor
Çiftçinin bir derdi de gübre, mazot, elektrik. Amonyum gübresi, üre, kompoze… Hepsi zamlı. Son bir yılda bazı gübreler neredeyse %40 artmış.
Mazot desen ayrı, ilaç ayrı. Çiftçi “nasıl üreteyim” diye düşünüyor, tüketici “nasıl alayım” diye.
Vatandaş Ne Yapıyor?
Birçok kişi artık pazarda tur atıp çıkıyor. Eskiden poşet dolardı, şimdi yarısı boş. “Haftaya alırım” deyip erteliyoruz ama haftaya da pek fark etmiyor.
Kısacası ocak ayı hem tarlayı hem tezgâhı karıştırdı. Bakalım önümüzdeki aylarda etiketler biraz olsun sakinleşecek mi, yoksa bu tablo devam mı edecek.
